Psikoloji Bölümünde 2. Sınıfta olan bir öğrencinin kardeşine yazdığı mektubu izin alınarak yayınlıyoruz. Psikoloji Öğrencisi Metin, Kardeşine Ders Çalışma süreciyle ilgili bazı bilgilendirmelerde bulunuyor.

Merhaba Kardeşim;     

Ders çalışmaktan seni alıkoyan en önemli iki temel neden üzerinde duracağım Bunlar; hayal kurmak ve endişelenmek.

Hayal kurma problemi herkes gibi sende de vardır. Bunu nasıl çözeceğimize çok değindik, bunu geçelim. (değinmekle olmaz mutlaka uygula)

Endişe (duygusal sorunlar, kaygı) farklı şekillerde görülür. Ama sonuçta onun adı “Endişe”dir. Nasıl ki yalan söylemenin, uyumanın, yemenin bir nedeni varsa, endişenin de nedeni “Korku”dur. KORKU, köpek korkusu, dayak korkusu,  başarısızlık korkusu…… korkusu.

Korku, her alanda her zaman varolagelir. Bunun ortadan kaldırılması çok basittir. Her korkunun kendine uygun bir çözümü vardır. “Başarısızlık korkusunun”, kaygısının, endişesinin çözümü de kişide gizlidir. Bunu şöyle anlayabiliriz. Ya kazanamazsam, ya istediğim olmazsa, ya…..sa…..sa….sa  bu korkunun (kaygının, endişenin) seni ders çalışmaktan alıkoyduğunu çalışsan da yeterince başarı elde edemeyeceğinin sinyallerini verir. Bu kaygı seni sürekli savunma duruna iter. Bu savunma mekanizması “Kaçma, Bastırma, Yansıtma, Yön değiştirme mekanizmalarıdır ” bunları kullanarak asıl sorundan kaçarken, kendine uygun düşüncelere ulaşırsın. Bu düşünceler motivasyon eksiğim var, Ahmet, Mehmet beni olumsuz etkiliyor, zamanında uyanamadım, arkadaşım geldi kırmak istemedim, x,y,z nedenlerinden dolayı yarın kesin başlayacağım gibi düşüncelere iter. Bunları da hiddetle savunursun.

Gerçekteyse bunların nedeni başarısızlık korkusudur, kaygısıdır. Bu korku iyi ve kötüdür. İyidir çünkü; işini ciddiye alıyorsun. Kötüdür çünkü; fazla ciddiye alıyorsun anlamına gelir.

Bu korkuyu yenmek için şu yolları deneyebilirsin. Yukarıdaki korku nedenlerini okuduktan sonra kendini daha iyi yorumlamaya başlayacağın için ertelemeden ve kendini sıkmadan belirlenen programın ölçüsünde 40+10 dakika olmak üzere çalışmaya başlamak

 Başladıktan sonra benzer dersleri Fizik, Matematik; Sosyoloji, Psikoloji, Felsefe dersini ardı ardına çalışmayarak.

  -Bu kadar basit bir insan olmadığını anlayarak

  -Zirveye çıkmak için ovalardan geçeceğini anlayarak

Kimsenin senin hangi noktada olacağınla ilgilenmediğini bilmelisin. Hangi bölümde olacağını sen belirleyeceksin. Seçimlerinde özgürsün. O nedenle bunun baskısını üzerinde hissetme.

Sınava iki buçuk ay kaldı Sendromundan (hastalığından) kurtularak yapman gerekenin tüm konuları bilerek kendine güvenmek olduğu görüşünden yola çıkmanı şiddetle tavsiye ediyorum.. Sorun yaşadığın an haberim olsun.

Lütfen şu yazıyı kapıdan girişte tam karşı duvara güzel bir yazıyla yaz .

 “Korkmayanlar yaşayanlardır. Korkanlar pes ettiler.”

                                                                                                           Çin Atasözü

Seni Motive edecek bazı sözleri aşağıya yazıyorum..

 “korkmayanlar yaşayanlardır.”

Yaşayanlar: Ayakta kalabilenler. Mücadele etme imkanı olanlardır.

 “Korkanlar pes ettiler”

Pes ettiler: Mücadeleden yoksun olanlar. Sıradan yaşayanlar, bayağı olanlar.

Önceki konuya tekrar dönecek olursak; söz konusu endişeyi yenmek için senin kendine göre korunma yöntemlerin vardır. Bunlar sana göredir. Her insanda farklılıklar gösterir. Bu nedenle “endişe, kaygı vb.” hissedince sorunun üstesinden kendi kurallarınla da gelmeye çalış.

Sonunda iyi bir tempo tutturduğun zaman bu tempoyu sakın bırakma. Kararlılıkla bu tempoyu sürdür.

Bazen şöyle olabilir:

Ders başındayken, çalışma esnasında; çok çalıştığını, bu günlerde istediğim gibi çalışabiliyorum, düşüncesi gibi durumlar gelirse; yani o günlerde kendini aşırı rahat hissedersen şöyle bir durumla karşılaşabilirsin.

Şimdi biraz gezeyim. Daha sonra yine başlarım gibi. Bunları düşündüğün an sakın çalışmayı bırakma. En fazla mola vererek kendine ödül ver. Ama herhangi bir nedenle ders çalışmayı planlananın dışında bırakma. Çünkü o anda motivasyonun ve zihninin en iyi ve en rahat olduğu andır. En zor dersi O anda çalışırsan başarı seviyende artış olur.

“Kaygı” ya da endişenin makul düzeyde olması gerekiyor. Bu düzey seni ders çalışmaya motive etmeli ama başaramayacağım galiba düşüncesi oluşturacak kadar sıkıntı vermemelidir.

Bu nedenle tekrarlıyorum. Kaygı halini aşmak için;

Ya başaramazsam düşüncesini tamamen bırakarak, dersler konusunda eksiklik ve fazlalıklarına odaklan. Sınava  X kadar zaman kaldı diyerek telaş yapmak yerine

Konuları-dersleri vb. sınavdan 1 hafta 10 gün öncesine kadar nasıl bitirebilirim’e odaklan. Tercihler konusunu hiç düşünme, karar aşamasına ulaşma. Şimdiye ve bu an a odaklan. Zamanı geldiğinde tercihlerini düşünürsün..

 Test tekniğini geliştirmelisin. Zamanı etkin kullanmak gibi küçük pürüzleri gidermeye çalış.

Bundan sonraki denemeleri önemse:

Sonuçta bu sınavda teklemek, zorlanmak normaldir. Bunu herkes anlar. Ama önemli olan zoru başarmaktır. Bu nedenle sana göndermiş olduğum mektuplar, telefon konuşmalarında şu noktaya gelmiş olmanı umuyorum.

X, y, z, g, r, p nedenlerinden dolayı,…… sebebiyle çalışamadım. Çalışamıyorum. Çalışma isteğim yok, motivasyonun yok vb. gibi “çalışmaya başlama” problemini halletmiş olman gerekiyor. Bunun için temel şey; şimdiye ve bu an’ a odaklanman gerekiyor.

Gümbür gümbür çalışırken günlük, haftalık ve aylık plan yaparak bu plana muntazaman uymalısın.

Planlı bir şekilde çalışmaya başladıktan sonra seni dersten soğutabilecek, alıkoyabilecek yani ders çalışmana engel olan içsel-psikolojik-nedenleri olan hayal kurmak ve endişelenmek sorunlarını çözmüş olmalısın.

Sınav kaygısına neden olan; sınava iki ay kaldı sendromundan kurtularak, ilk etapta sınavdan bir süre öncesine kadar konu bilgini tamamlamış, sorunların kritiğini yapmak ve test tekniğine yönelik, sınavda zamanın kullanımına yönelik çalışmalar yapmak bu konularda kendine güveniyor olmak amaçlarını edinmeni, ne sınava 2 ay kaldı ne de tercihler konusu ile “ya olmazsa” düşüncelerini aşmış olmanı bekliyorum.

Hafıza: Öğrenilen bir bilginin %40’ı 60 dakika sonra unutulur. 24 saat sonra %80’i unutulur.

Öğrenilen bilginin unutulmasını engellemek için önemli bir teknik şudur: 40 dakika çalışmanın ardından 10 dakikalık tekrar yapılmalı, ardından 10 dakika ara verilmelidir.(Bu durum öğrenilenlerin 24 saat taze kalmasını sağlar). 1 gün sonra 4-5 dakika kadar sürecek ikinci tekrar yapılır. (1 hafta korur.) 3. Tekrar ise haftalık tekrar sırasında 4-5 dakikalık süreyle 4. Tekrar ise aylık tekrar şeklinde yapılırsa öğrenilen izlenimler (Bilgiler) uzun süreli belleğe (Kalıcı bellek) kuvvetli bir şekilde kaydedilmiş olur.  Sık sık tekrar yapmak bellekte asimilasyona (çözülme ve erime) neden olur. Çok sık yapılmamalı. Aralıklı ama düzenli tekrar yapılmalıdır.

Ayrıca matematik, fizik; felsefe, sosyoloji gibi kavramları birbirine benzeyen dersler aynı zamanda (ardı ardına) çalışılmamalı çünkü öğrenmeyi zorlaştırır. Hafızada yer edinirken karışıklık doğurur.

Uyku izlenimlere en az zarar veren etkinliktir. Bu nedenle yatmadan önce ve sabah uyandığında 10’ar dakikalık o günün tekrarını yapmak unutmayı azaltır.

Hatırlama Konusunda 3 Altın Kural

Hatırlama; izlenimlerin kısa süreli ve uzun süreli bellekten çağırılmasıdır. Çağırmak için 3 altın kural.

-       40 dakikanın ardından 10 dakika kadar (bilginin uyanık kalması için onu sulayarak uyandırma) tekrar yapma

-       40 dakikalık çalışma+10 dakika dinlenme olmalıdır.

-       Dinlenme sırasında kendine bir ödül vermektir.

Uzun uzun çalışmak unutmayı arttırır. Hiç tekrarsız kalan izlenimlerin %80’i unutulur.

Unutmanın Nedenleri

-       Olay, konu veya durumun yeterince içine girilmemesinden ötürü, zayıf bir izlenim kazanmak (Önem vermemek)

-        Tekrarlamamaktan ötürü

-        Bir izlenime başka izlenimin (bilginin ) karışması

-       Bastırma savunma mekanizmasının farkında olmadan kullanılması (istenmeyen duygu ve düşünceler bilincin altına bastırılır, hapsedilir.)

            Tam tersini yaparak unutmayı en aza indirmek mümkündür. Yani; önemseyerek, tekrarlayarak, benzer dersleri farklı zamanda çalışarak ve  sevmeye çalışarak.

Mükemmel Bir “dikkat” İçin

. Belirli ölçüde gevşemek

. Dikkat edilmek istenen 

. Dikkatin yapılmakta olan işe yönelmesini engelleyen duygusal nedenleri yatıştırır.

. Dikkatin dağıldığı hissedildiği anda yoğunlaşma alışkanlığı geliştirilmesi

Hafıza Geliştirme Teknikleri

1- Kodlama yöntemi: İFİKAN=İleri bak, Fikirler, İşaretler, Katıl, Araştır

Not tut (Tüm bu başlıklar ve açıklamalarını kısaca İFİKAN baş harfleriyle kodlayarak hafızaya yerleştirme yapılabilir.) bu tekniği her derste, her konuda uygulanabilecek yönleri, çeşitleri mutlaka vardır. Örneğin;FISTIKÇI ŞAHAP Türkçede sert sessizlerin kodlanmış halidir.

 2- Hafızalama Tekniği

Birbirinden bağımsız şu kelimeleri, çağrıştırıcı olaylarla bağlantısını kurarak onları hafızaya unutulmayacak şekilde kaydederiz.

Örnek:

Kalem               Silgi                 At                    Sinek               Ayna

Uçak                Battaniye         Çiçek               Kemal               Pencere   vs.

Bilet                Çekirdek          Lazer               Kaval               

Kuş                  Terminal          Robin               Televizyon

                                                                       Süt

Örnek:

Kalem kadar bir Uçak ve Biletsiz bir Kuş Silgi kadar battaniye ve çekirdeğini almış. Terminalde bir Ata rastlamış. At’ın adı Lazer’miş. Robin adında bir sahibi varmış namı diğer Sinek Kemal; Kaval çalarak Televizyon izlemiş. Süt içerek Aynadan Pencere’ye bakarmış

Altı çizgili kelimeler öykülendirilerek hafızalanmıştır. Bu öyküde birkaç tekrardan sonra yıllara meydan okuyabilir.

3- Loci Tekniği

            İsim, tarih ve yüzleri hafızaya yerleştirmek için:

-        Öğrendiğiniz ismi hemen kullanın

-       İsimleri bir nesne ile bağdaştırın    örnek: Kemal Tabak (Tabak Kemal)

-       İsimleri duygusal olarak bağdaştırın Y. Özdemir (Demir Y.) gibi, Yusuf Topuz’un kafasını topuza benzeterek unutmazsınız.

-       Tarihleri, numaraları şöyle hafızaya koy.

533 223 47 94 (47x2=94
7, 8, 9,      1, 6, 5,       4, 3, 7,       9, 18,          3, 5

165          43=7           9x2=18       18.2-1=35

Yani; yedi, sekiz, dokuz; 

Yani yedi sekiz dokuz; 165; 4+3=7 : 9.2=18; 18.2-1=35 olarak 13 farklı rakamı gruplayarak, anlam vererek yerleştirme yapabilirsin.

Ayrıca;

-       Yapılacak işi bir yere not alıp onu görebilecek yere asmak

-       Günlük bir eylem planı hazırlayarak cebinizde taşıyın. Bütün gün zorunlu olarak hangi saatle hangi iş mutlaka yapılacak belirle

Etkin Dinlenme İçin

İFİKAN     Kodlamasının açılımı şöyle;

İleriye bak: Derste öğretmenin anlattığını dinlerken ondan bir adım sonra ne  

                   söyleyeceğini tahmin etmeye çalış           

Fikirler      : Konu hakkındaki temel bilgi, anafikir, ilke, prensipleri dikkatle dinle not al

İşaretler    : Önemli noktalar öğretmen tarafından vurgulanır. Bunları dikkatle dinle.

                    Örnek: kısaca, şöyle ki, buna göre, yani, şunu unutmayın ki…. Kelimeleri bu

                     İşaretlere örnektir.

Katıl         : Aktif bir dinleyici olmaya çalış, bunun için not al. Soru sor, görüş belirtmeye çalış. Dinlerken başını salla, gülümse vs.

Araştır      : Konuyla önceden hazırlıklı gel. En azından bir kez oku gel anlaşılmayan yeri sor

Not tut        : Derste not tutulmalıdır

Etkin bir dinleme ve buna bağlı olarak öğrenme için bunlara dikkat etmek gerekiyor.

Ayrıca: Derste anlatılan konuya dersten önce, özellikle bir önceki akşamdan hazırlıklı gelmek konuya ilgiyi arttırır.